درمان ترس فرزندان طلاق در اصفهان؛ راهنمای علمی والدین | امین مرتضوی
نویسنده: امین مرتضوی | روانشناس و مدیر فنی مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان
طلاق والدین میتواند تغییرات مهمی در زندگی عاطفی و روزمره فرزندان ایجاد کند. کودکی که پیش از جدایی به حضور همزمان پدر و مادر، محیط زندگی آشنا و برنامهای مشخص عادت داشته است، ممکن است پس از طلاق با نگرانیها و ترسهای تازهای روبهرو شود.
بعضی کودکان از تنها ماندن میترسند؛ برخی نگراناند که پدر یا مادر خود را برای همیشه از دست بدهند؛ گروهی از رفتن به مدرسه، خوابیدن در اتاق خود یا جداشدن از والد مراقب هراس دارند. گاهی نیز ترس کودک به شکل دلدرد، گریه، کابوس شبانه، وابستگی بیش از حد یا امتناع از فعالیتهای روزمره بروز میکند.
در چنین شرایطی، والدین ممکن است بپرسند: آیا این واکنشها بخشی از روند طبیعی سازگاری با طلاق است یا نشانه اضطراب و نیازمند درمان تخصصی؟
ترس فرزندان طلاق همیشه به معنای ابتلا به اختلال اضطرابی نیست. سن کودک، ویژگیهای شخصیتی، کیفیت رابطه با والدین، میزان تعارض خانوادگی و شرایط زندگی پس از جدایی در واکنش او نقش دارند. آنچه اهمیت دارد، شناخت علت ترس، بررسی شدت و تداوم آن و انتخاب روش حمایتی متناسب با نیاز کودک است.
در این مقاله، امین مرتضوی به بررسی نشانهها، علتها، روشهای علمی کمک به کودکان و زمان مناسب مراجعه برای ارزیابی میپردازد. اگر به دنبال اطلاعات درباره درمان ترس فرزندان طلاق در اصفهان هستید، این راهنما به شما کمک میکند با آگاهی بیشتری وضعیت فرزندتان را بررسی کنید.

۱. ترس فرزندان طلاق چیست و چرا ایجاد میشود؟
ترس یکی از هیجانهای طبیعی انسان است و هنگام احساس خطر، ناامنی یا روبهروشدن با موقعیتی ناآشنا فعال میشود.
برای کودک، جدایی والدین ممکن است به معنای تغییر در بسیاری از چیزهایی باشد که پیش از آن قابلپیشبینی بودهاند؛ مانند محل زندگی، برنامه ملاقات با پدر یا مادر، شرایط مالی خانواده، مدرسه یا ارتباط با اعضای خانواده گسترده.
کودک ممکن است هنوز درک کاملی از مسائل مربوط به ازدواج و جدایی نداشته باشد. به همین دلیل، گاهی اتفاقات را با برداشت شخصی خود تفسیر میکند و به نتیجههایی میرسد که واقعیت ندارند.
برای مثال، ممکن است تصور کند:
-
اگر پدر و مادر از هم جدا شدهاند، شاید دیگر او را دوست نداشته باشند.
-
اگر یکی از والدین خانه را ترک کرده است، ممکن است دیگر برنگردد.
-
اگر درباره جدایی سؤال کند، باعث ناراحتی والدین میشود.
-
اگر رفتار خوبی نداشته باشد، ممکن است والد دیگر را هم از دست بدهد.
-
شاید خودش باعث جدایی پدر و مادر شده باشد.
این برداشتها میتوانند احساس ناامنی و نگرانی ایجاد کنند.
گزارش بالینی آکادمی اطفال آمریکا درباره طلاق و جدایی والدین تأکید میکند که واکنش کودکان به جدایی به عواملی مانند مرحله رشد، ویژگیهای فردی، توانایی والدین در توجه به نیازهای کودک و شرایط روانی خانواده پیش و پس از جدایی بستگی دارد.
منبع علمی: گزارش آکادمی اطفال آمریکا درباره کمک به کودکان و خانوادهها در مواجهه با طلاق و جدایی
بنابراین، برای شناخت ترس کودک باید به تجربه واقعی او از جدایی توجه کرد، نه صرفاً به وقوع طلاق.
۲. مهمترین ترسهای فرزندان طلاق کداماند؟
ترس کودکان پس از طلاق شکلهای مختلفی دارد. شناخت نوع ترس به والدین و متخصص کمک میکند راهکار مناسبتری برای حمایت از کودک انتخاب کنند.
ترس از دست دادن پدر یا مادر
یکی از نگرانیهای احتمالی کودک این است که تصور کند ممکن است یکی از والدین را برای همیشه از دست بدهد.
برای مثال، وقتی پدر در خانه دیگری زندگی میکند، کودک ممکن است مرتب بپرسد:
-
بابا دوباره میآید؟
-
اگر دیگر من را نبیند چه؟
-
اگر مامان هم از من دور شود چه اتفاقی میافتد؟
اگر این نگرانی شدید و پایدار شود، ممکن است بر احساس امنیت و فعالیتهای روزمره کودک اثر بگذارد.
ترس از تنها ماندن و اضطراب جدایی
برخی کودکان پس از جدایی والدین، تحمل تنها ماندن برایشان دشوار میشود. ممکن است حتی برای رفتن به اتاق دیگر، خوابیدن یا ماندن در کنار مراقب آشنا مقاومت کنند.
این رفتار گاهی با اضطراب جدایی همراه است. اگر شدت آن با سن کودک متناسب نباشد و زندگی روزمره او را مختل کند، ارزیابی تخصصی اهمیت دارد.
ترس از اتفاق بد برای والدین
کودک ممکن است نگران بیمارشدن، تصادف یا آسیبدیدن پدر یا مادر باشد. این نگرانی گاهی به شکل تماسهای مکرر، پرسیدن سؤالهای تکراری یا دشواری در جداشدن از والد مراقب دیده میشود.
ترس از دعوا و درگیری والدین
اگر کودک بارها شاهد مشاجره، تهدید یا رفتارهای پرخاشگرانه والدین بوده باشد، ممکن است حتی پس از جدایی نیز از شنیدن صدای بلند، بحث یا اختلاف بترسد.
گاهی نزدیکشدن زمان ملاقات با یکی از والدین یا شنیدن صدای تلفن نیز باعث نگرانی کودک میشود.
ترس از مدرسه و محیطهای اجتماعی
تغییر محل زندگی یا مدرسه و دورشدن از دوستان میتواند برای بعضی کودکان دشوار باشد.
ممکن است کودک از رفتن به مدرسه امتناع کند، در جمع دوستان احساس ناامنی داشته باشد یا هنگام ورود به مدرسه از جداشدن از والد مراقب بترسد.
ترس از آینده و تغییرات خانوادگی
برخی کودکان درباره ازدواج مجدد والدین، ورود افراد جدید به خانواده، تغییر محل زندگی یا کاهش ارتباط با اعضای خانواده نگرانی دارند.
در این شرایط، کودک به توضیحهای صادقانه، متناسب با سن و بدون واردشدن به جزئیات اختلافهای بزرگسالان نیاز دارد.
ترس از مقصر بودن در طلاق
یکی از برداشتهای آسیبزا این است که کودک خود را علت جدایی والدین بداند.
ممکن است فکر کند اگر بهتر رفتار میکرد، کمتر لجبازی میکرد یا نمرات بهتری میگرفت، پدر و مادر از هم جدا نمیشدند.
والدین باید به زبان ساده و در موقعیتهای مختلف به او توضیح دهند که مسئولیت تصمیمهای مربوط به رابطه زناشویی بر عهده بزرگسالان است و کودک باعث جدایی نشده است.

۳. نشانههای ترس و اضطراب در فرزندان طلاق چیست؟
کودکان همیشه نمیتوانند ترس خود را بهصورت کلامی بیان کنند. گاهی تغییر رفتار یا نشانههای جسمانی، راهی است که کودک از طریق آن ناراحتی خود را نشان میدهد.
نشانههای عاطفی
-
نگرانی مداوم درباره پدر یا مادر
-
گریه یا ناراحتی هنگام جداشدن از والد مراقب
-
زودرنجی و تحریکپذیری
-
ترس از اتفاقات ناگوار
-
احساس ناامنی یا وابستگی شدید
-
حساسیت بیش از حد به تغییرات برنامه زندگی
-
پرسیدن مکرر درباره زمان بازگشت والدین
نشانههای رفتاری
-
چسبیدن بیش از حد به پدر یا مادر
-
امتناع از خوابیدن بهتنهایی
-
مقاومت در برابر رفتن به مدرسه
-
درخواست تماس یا اطمینانخواهی مکرر
-
اجتناب از محیطهای جدید
-
ترس از ماندن با مراقبان آشنا
-
کاهش مشارکت در بازی و فعالیتهای مورد علاقه
نشانههای جسمانی
-
دلدرد یا سردردهای تکرارشونده
-
تهوع یا ناراحتی معده در موقعیتهای پراسترس
-
کابوسهای شبانه
-
دشواری در بهخوابرفتن
-
بیقراری یا خستگی
این نشانهها اختصاصی ترس ناشی از طلاق نیستند و ممکن است علتهای جسمانی یا روانشناختی دیگری نیز داشته باشند. در صورت تداوم یا شدت علائم، بررسی پزشکی و روانشناختی اهمیت دارد.

۴. تفاوت ترس طبیعی با اختلال اضطرابی در فرزندان طلاق چیست؟
هر کودکی ممکن است پس از طلاق مدتی نگران، غمگین یا حساس شود. این واکنشها لزوماً به معنی اختلال روانشناختی نیستند.
ترس زمانی نیازمند توجه تخصصی بیشتری است که شدت، مدت یا تأثیر آن بر زندگی کودک از حد متناسب با سن و شرایط او فراتر برود.
| واکنش گذرا و قابل انتظار | نشانههای نیازمند ارزیابی |
|---|---|
| نگرانی گاهبهگاه درباره والدین | نگرانی شدید و مداوم درباره آسیبدیدن والدین |
| ناراحتی کوتاه هنگام جدایی | ناتوانی مکرر در جداشدن از والد مراقب |
| پرسیدن سؤال درباره تغییرات | اطمینانخواهی مکرر و کنترلناپذیر |
| سازگاری تدریجی با برنامه جدید | اختلال در خواب، مدرسه یا روابط اجتماعی |
| کاهش نگرانی با حمایت و ثبات | تداوم یا تشدید علائم با وجود حمایت |
برای تشخیص اختلال اضطرابی، متخصص باید سن کودک، نوع ترس، مدت علائم، میزان ناراحتی و اختلال در عملکرد او را بررسی کند. تشخیص تنها بر اساس یک رفتار یا گزارش والدین انجام نمیشود.
۵. چه عواملی ترس فرزندان طلاق را تشدید میکنند؟
طلاق یک رویداد منفرد نیست؛ بلکه ممکن است فرایندی همراه با تغییرات متعدد پیش و پس از جدایی باشد.
تعارض مداوم والدین
مشاجره، تهدید، تحقیر و بدگویی والدین در حضور فرزند ممکن است احساس امنیت او را کاهش دهد.
پژوهشها درباره همکاری والدین پس از جدایی نشان دادهاند که کیفیت رابطه والدین و میزان تعارض میان آنها با سازگاری روانی فرزندان ارتباط دارد.
منبع پژوهشی: مرور نظاممند درباره همکاری والدین پس از جدایی و سلامت روان کودکان
بیثباتی در برنامه زندگی
تغییرهای مکرر در زمان ملاقات، محل زندگی، مدرسه یا مراقب کودک ممکن است نگرانی او را بیشتر کند.
استفاده از کودک بهعنوان واسطه اختلافها
وقتی کودک مجبور میشود پیامهای والدین را منتقل کند، درباره والد دیگر اطلاعات بدهد یا طرف یکی از آنها را انتخاب کند، فشار روانی بیشتری تجربه میکند.
کاهش ارتباط عاطفی
اگر والدین به دلیل مشکلات شخصی و اختلافهای پس از طلاق فرصت کافی برای توجه به نیازهای کودک نداشته باشند، ممکن است احساس تنهایی یا طردشدن در او افزایش پیدا کند.
تجربه خشونت یا رویدادهای آسیبزا
اگر کودک علاوه بر جدایی، شاهد خشونت، تهدید یا رویدادهای ترسناک بوده باشد، ممکن است نشانههایی فراتر از اضطراب معمول را تجربه کند. در چنین شرایطی بررسی احتمال واکنشهای مرتبط با تروما اهمیت دارد.
۶. والدین چگونه میتوانند ترس فرزند طلاق را کاهش دهند؟
نقش والدین در ایجاد احساس امنیت پس از جدایی بسیار مهم است. حتی اگر رابطه زناشویی پایان یافته باشد، مسئولیت مراقبت عاطفی و تربیتی از فرزند ادامه دارد.
۱. به کودک بگویید مقصر جدایی نیست
با زبان ساده و متناسب با سن کودک توضیح دهید:
«جدایی تصمیم بزرگسالان است. تو باعث این اتفاق نشدهای و مسئول درستکردن رابطه ما هم نیستی.»
این پیام باید با رفتار پایدار والدین نیز تأیید شود.
۲. درباره آینده اطلاعات روشن بدهید
کودک را در ابهام رها نکنید. درباره محل زندگی، برنامه دیدار و تغییرات مهم، تا حد امکان اطلاعات روشن و متناسب با سن او ارائه دهید.
از وعدههایی که مطمئن نیستید عملی میشوند خودداری کنید.
۳. احساسات کودک را بپذیرید
بهجای گفتن «نترس»، «چیزی نشده» یا «بزرگ شدی»، به او فرصت دهید درباره نگرانیهایش صحبت کند.
برای مثال بگویید:
«میفهمم که وقتی از هم جدا میشویم نگران میشوی. دوست دارم بدانم بیشتر از چه چیزی میترسی.»
۴. کودک را از اختلافهای والدین دور نگه دارید
از بدگویی درباره والد دیگر، مشاجره در حضور کودک و استفاده از او بهعنوان پیامرسان خودداری کنید.
کودک نباید احساس کند برای دوستداشتن یکی از والدین، مجبور است دیگری را کنار بگذارد.
۵. برنامه روزانه منظم داشته باشید
ساعت خواب، مدرسه، فعالیتهای تفریحی و زمان دیدار با والدین را تا حد امکان قابلپیشبینی نگه دارید.
ثبات در زندگی روزمره میتواند به کودک کمک کند با تغییرات خانوادگی سازگارتر شود.
۶. استقلال کودک را بهتدریج تقویت کنید
اگر کودک از تنها ماندن یا جداشدن از والد مراقب میترسد، بهتر است با توجه به سن و شرایط او، فرصتهای کوتاه و تدریجی برای تجربه استقلال فراهم شود.
این کار نباید با اجبار، تهدید یا رهاکردن ناگهانی کودک انجام شود.
۷. ارتباط امن با هر دو والد را حفظ کنید
در شرایطی که از نظر ایمنی و قانونی مناسب است، ارتباط باثبات و باکیفیت با هر دو والد میتواند به حفظ احساس تعلق کودک کمک کند.
اگر نگرانی درباره خشونت، آزار یا امنیت کودک وجود دارد، اولویت با حفاظت از او و دریافت راهنمایی تخصصی است.

۷. درمان ترس فرزندان طلاق چگونه انجام میشود؟
درمان به نوع ترس، سن کودک، شدت علائم و شرایط خانوادگی بستگی دارد. هدف درمان فقط کاهش ترس نیست؛ بلکه کمک به کودک برای افزایش احساس امنیت، یادگیری مهارتهای مقابلهای و بازگشت به فعالیتهای روزمره است.
درمان شناختیرفتاری (CBT)
درمان شناختیرفتاری یکی از روشهای دارای پشتوانه علمی برای درمان بسیاری از اختلالات اضطرابی در کودکان و نوجوانان است.
در راهنمای بالینی آکادمی روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا، درمان شناختیرفتاری و در برخی شرایط درمان دارویی، از گزینههای دارای پشتوانه پژوهشی برای اختلالات اضطرابی کودکان و نوجوانان معرفی شدهاند.
منبع علمی: راهنمای بالینی ارزیابی و درمان اختلالات اضطرابی کودکان و نوجوانان – AACAP
در درمان شناختیرفتاری، کودک با توجه به سن و توانایی خود یاد میگیرد:
-
افکار ترسآور را شناسایی کند.
-
میان واقعیت و پیشبینیهای نگرانکننده تفاوت بگذارد.
-
احساسات و واکنشهای جسمانی خود را بشناسد.
-
مهارتهای آرامسازی و مقابله با نگرانی را تمرین کند.
-
از اجتناب بیش از حد از موقعیتهای ترسناک فاصله بگیرد.
مواجهه تدریجی با موقعیت ترسناک
در برخی انواع اضطراب، درمانگر از مواجهه تدریجی استفاده میکند.
برای مثال، اگر کودک از جداشدن از مادر هنگام ورود به مدرسه میترسد، درمانگر میتواند برنامهای مرحلهبهمرحله طراحی کند تا کودک بهتدریج توانایی حضور مستقل در مدرسه را به دست آورد.
این روش باید متناسب با سن و شرایط کودک و با نظارت متخصص اجرا شود. مجبورکردن کودک به مواجهه ناگهانی با موقعیت ترسناک میتواند نتیجه معکوس داشته باشد.
بازیدرمانی و روشهای متناسب با سن
در کودکان کمسن، بازی، نقاشی، داستان و فعالیتهای نمادین میتوانند به بیان احساسات و شناخت تجربههای ترسناک کمک کنند.
این روشها بسته به نیاز کودک ممکن است در کنار رویکردهای درمانی دیگر استفاده شوند. انتخاب روش باید بر اساس ارزیابی تخصصی باشد.
آموزش والدین
والدین یاد میگیرند چگونه به ترس کودک پاسخ دهند، بدون آنکه ناخواسته اجتناب و وابستگی شدید را تقویت کنند.
برای مثال، اگر کودک از خوابیدن در اتاق خود میترسد، والدین میتوانند با راهنمایی درمانگر، برنامهای تدریجی برای افزایش استقلال او اجرا کنند.
مداخله خانوادهمحور
در شرایطی که اختلاف والدین یا بیثباتی خانوادگی در تداوم ترس نقش دارد، مشاوره خانواده و آموزش والدین میتواند بخشی از برنامه حمایتی باشد.
هدف این نیست که والدین حتماً رابطه زناشویی خود را ادامه دهند؛ بلکه باید در امور مربوط به فرزند، تا حد امکان رفتاری هماهنگ، مسئولانه و کودکمحور داشته باشند.
دارودرمانی در موارد ضروری
همه کودکان مبتلا به ترس یا اضطراب به دارو نیاز ندارند. در برخی موارد شدید یا پیچیده، پزشک متخصص ممکن است پس از ارزیابی، درمان دارویی را در کنار رواندرمانی در نظر بگیرد.
والدین نباید بدون نظر پزشک برای کودک دارو شروع کنند یا داروی تجویزشده را تغییر دهند.
۸. چه زمانی برای ترس فرزند طلاق باید به روانشناس مراجعه کرد؟
اگر ترس کودک ادامهدار شده یا در زندگی روزمره او اختلال ایجاد کرده است، ارزیابی تخصصی اهمیت دارد.
بهویژه اگر:
-
کودک مرتب از مدرسه رفتن امتناع میکند.
-
نمیتواند از والد مراقب جدا شود.
-
کابوسها و اختلال خواب ادامه دارند.
-
نگرانی درباره آسیبدیدن والدین بسیار شدید است.
-
از حضور در جمع یا فعالیتهای مورد علاقه خودداری میکند.
-
دچار دلدرد یا سردردهای تکرارشونده در موقعیتهای اضطرابآور میشود.
-
ترس او با گذشت زمان کاهش نمییابد یا شدیدتر میشود.
-
شاهد خشونت یا رویداد آسیبزا بوده است.
اگر کودک از خودآزاری، خودکشی یا نخواستن ادامه زندگی صحبت میکند، موضوع نیازمند اقدام فوری برای حفظ ایمنی و دریافت کمک حرفهای است. کودک را تنها نگذارید و از خدمات اورژانسی یا متخصص سلامت روان کمک بگیرید.

۹. درمان ترس فرزندان طلاق در اصفهان؛ چه زمانی ارزیابی تخصصی لازم است؟
اگر در اصفهان زندگی میکنید و فرزندتان پس از جدایی والدین با ترس از تنهایی، اضطراب جدایی، نگرانی درباره والدین، ترس از مدرسه یا کابوسهای مکرر روبهرو شده است، بهتر است وضعیت او بهصورت تخصصی بررسی شود.
در مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان، خدمات مرتبط با روانشناسی کودک و نوجوان، بررسی مشکلات عاطفی و رفتاری و مشاوره خانواده معرفی شدهاند. انتخاب نوع خدمت و برنامه مناسب باید با توجه به شرایط کودک و نیازهای شناساییشده انجام شود.
در مسیر ارزیابی ترس کودک، توجه به موارد زیر اهمیت دارد:
-
شناخت نوع و شدت ترس
-
بررسی سن و مرحله رشد کودک
-
ارزیابی شرایط خانوادگی پیش و پس از طلاق
-
بررسی رابطه کودک با والدین و مراقبان
-
تشخیص تفاوت میان ترس طبیعی و اختلال اضطرابی
-
بررسی نیاز به رواندرمانی، آموزش والدین یا ارجاع پزشکی
مطالب مرتبط در سایت مهر خانواده
برای آشنایی بیشتر با موضوع سلامت روان کودکان و خدمات مرکز، مطالب زیر را نیز مطالعه کنید:
-
روانشناس کودک و نوجوان در اصفهان | مرکز مشاوره مهر خانواده
آشنایی با خدمات مرتبط با ارزیابی و درمان مشکلات عاطفی و رفتاری کودکان و نوجوانان. -
بهترین روانشناس کودک و نوجوان در اصفهان
درباره اهمیت ارزیابی، انتخاب روانشناس کودک و حمایت از خانواده. -
مصاحبه با روانشناس کودک و نوجوان در اصفهان
مطلبی درباره اضطراب، اضطراب جدایی، نشانههای هشداردهنده و مراحل ارزیابی مشکلات روانشناختی کودکان. توجه کنید که این مصاحبه در صفحه سایت به نام روانشناس دیگری معرفی شده است. -
درباره مرکز مشاوره مهر خانواده
آشنایی با تاریخچه و خدمات مرکز. -
مجله آموزشی مرکز مشاوره مهر خانواده
برای مطالعه سایر مطالب آموزشی درباره سلامت روان کودک، نوجوان و خانواده.
۱۰. پرسشهای متداول درباره درمان ترس فرزندان طلاق
آیا همه فرزندان طلاق دچار ترس و اضطراب میشوند؟
خیر. بسیاری از کودکان با حمایت عاطفی، ثبات در زندگی و کاهش تعارض والدین بهتدریج با شرایط جدید سازگار میشوند. واکنش هر کودک به ویژگیهای فردی و شرایط خانوادگی او بستگی دارد.
آیا ترس کودک از دست دادن پدر یا مادر طبیعی است؟
نگرانی کوتاهمدت درباره دوری از والدین میتواند واکنشی قابلانتظار باشد. اما اگر این ترس شدید، مداوم یا مختلکننده زندگی روزمره شود، ارزیابی تخصصی اهمیت دارد.
آیا ترس فرزند طلاق با گذشت زمان برطرف میشود؟
در بسیاری از کودکان، با ایجاد ثبات و حمایت مناسب، نگرانیها کاهش پیدا میکنند. بااینحال، اگر ترس ادامهدار یا شدید باشد، بهتر است برای ارزیابی و درمان اقدام شود.
آیا رواندرمانی برای ترس فرزندان طلاق مؤثر است؟
درمان شناختیرفتاری یکی از روشهای دارای پشتوانه علمی برای بسیاری از اختلالات اضطرابی کودکان و نوجوانان است. روش درمان باید متناسب با نوع ترس، سن و شرایط کودک انتخاب شود.
آیا والدین پس از طلاق باید در تربیت کودک هماهنگ باشند؟
در مواردی که از نظر ایمنی و شرایط قانونی مناسب است، هماهنگی والدین درباره برنامه زندگی، مراقبت و نیازهای کودک میتواند به ثبات بیشتر او کمک کند. کاهش تعارض و دور نگهداشتن فرزند از اختلافها اهمیت زیادی دارد.
برای درمان ترس فرزندان طلاق در اصفهان به چه کسی مراجعه کنیم؟
بهتر است کودک توسط روانشناس کودک و نوجوان آشنا با اختلالات اضطرابی ارزیابی شود. در صورت نیاز به بررسی پزشکی یا درمان دارویی، ارجاع به روانپزشک کودک و نوجوان انجام میشود.
آیا ترس فرزند طلاق همان اضطراب جدایی است؟
خیر. ترس پس از طلاق میتواند شکلهای مختلفی داشته باشد. اضطراب جدایی یکی از احتمالهاست، اما هر نگرانی درباره دوری از والدین به معنی ابتلا به این اختلال نیست. تشخیص به ارزیابی تخصصی نیاز دارد.

منابع علمی معتبر
-
American Academy of Pediatrics (2016).
Helping Children and Families Deal With Divorce and Separation. Pediatrics, 138(6), e20163020.
گزارش بالینی درباره واکنشهای کودکان به جدایی والدین، توضیح متناسب با سن، ثبات زندگی و نقش حمایت والدین.
مشاهده مقاله در Pediatrics -
Lamela, D., & Figueiredo, B. (2016).
Coparenting after marital dissolution and children's mental health: a systematic review. Jornal de Pediatria, 92(4), 331–342.
مرور پژوهشها درباره همکاری والدین پس از جدایی و ارتباط آن با سلامت روان فرزندان.
مشاهده مقاله در ScienceDirect -
Walter, H. J., et al. (2020).
Clinical Practice Guideline for the Assessment and Treatment of Children and Adolescents With Anxiety Disorders. Journal of the American Academy of Child & Adolescent Psychiatry.
راهنمای بالینی ارزیابی و درمان اختلالات اضطرابی کودکان و نوجوانان.
مشاهده مقاله در PubMed -
Herrero, M., et al. (2023).
The efficacy of postdivorce intervention programs for children: A meta-analytical review. Family Process, 62(1), 74–93.
فراتحلیلی درباره برنامههای مداخلهای پس از طلاق و تأثیر آنها بر سازگاری و منابع روانشناختی کودکان.
مشاهده مقاله در PubMed -
Assessment and Management of Anxiety Disorders in Children and Adolescents.
مروری علمی درباره ارزیابی و درمان اختلالات اضطرابی کودکان و نوجوانان.
مشاهده مقاله در PubMed Central
مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان
ترس فرزندان پس از طلاق را نباید نادیده گرفت یا با سرزنش و اجبار پاسخ داد. کودک در این دوره بیش از هر چیز به احساس امنیت، شنیدهشدن و حمایت پایدار نیاز دارد.
اگر ترس فرزندتان ادامهدار شده یا بر خواب، تحصیل، روابط اجتماعی و آرامش او تأثیر گذاشته است، ارزیابی تخصصی میتواند به شناخت بهتر مشکل و انتخاب مسیر مناسب کمک کند.
مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان از سال ۱۳۹۴ در زمینه خدمات روانشناسی و مشاوره فعالیت میکند. برای آشنایی با تاریخچه و خدمات مرکز میتوانید صفحه درباره ما را مطالعه کنید.
راههای ارتباط با مرکز مشاوره مهر خانواده
-
🌐 وبسایت: مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان
-
☎️ تلفن دفتر: ۰۳۱۳۳۳۶۵۱۲۱
-
📱 شماره همراه: ۰۹۲۰۱۹۴۱۴۸۲
-
📍 آدرس: اصفهان، میدان جمهوری، ابتدای خیابان امام خمینی، فرعی ۱۱، شمسآباد
-
🕐 ساعات کاری: همهروزه بهجز روزهای تعطیل، ساعت ۸ صبح تا ۸ شب
-
🗺️ مسیریابی با گوگلمپ: مشاهده موقعیت مرکز
-
📷 اینستاگرام: mehrekhanevadeh.esf
-
📣 کانال ایتا: mehrekhanevadeh_esfahan
-
✉️ ایمیل: mehrkhanevadeh1482@gmail.com
درباره نویسنده مقاله
امین مرتضوی، روانشناس و مدیر فنی مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان، نویسنده این مقاله است.
این مقاله با هدف افزایش آگاهی والدین درباره واکنشهای عاطفی فرزندان پس از طلاق، شناخت نشانههای نیازمند توجه و معرفی راهکارهای علمی حمایت از کودکان تهیه شده است.
برای آشنایی با مرکز و خدمات مرتبط با روانشناسی کودک و نوجوان، میتوانید از صفحه معرفی مرکز مهر خانواده و صفحه روانشناس کودک و نوجوان در اصفهان بازدید کنید.
با احترام، امین مرتضوی
روانشناس و مدیر فنی مرکز مشاوره مهر خانواده اصفهان
توجه: این مقاله جنبه آموزشی دارد و جایگزین ارزیابی، تشخیص یا درمان تخصصی نیست.